رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی وزارت نیرو با تأکید بر لزوم انجام ارزیابیهای علمی و مستقل، گفت: تعیین میزان تأثیر بارورسازی ابرها بر بارندگیهای اخیر تنها پس از ثبت، کنترل کیفی و تحلیل دادههای ایستگاههای بارانسنجی امکانپذیر است و این بررسیها توسط یک مشاور بیطرف انجام میشود که معمولاً بین سه تا شش ماه زمان میبرد.
محمدمهدی جوادیانزاده در حاشیه نمایشگاه «تقاضای ساخت و تولید ایرانی (تستا)» اظهار داشت: سامانه بارشی پیشِرو برای تهران چندان قوی نیست و محور اصلی فعالیت آن از جنوبغرب به شمالشرق کشور امتداد دارد و بیشتر استانهایی مانند کرمان، هرمزگان و سپس خراسانها را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با اشاره به آمادگی کامل این سازمان از هشتم آبانماه برای اجرای پروژه بارورسازی ابرها افزود: هرچند عملیات از همان زمان آغاز شده، اما اجرای بارورسازی کاملاً وابسته به ورود سامانههای بارشی مناسب به کشور است و بدون وجود شرایط جوی مساعد، امکان انجام این عملیات وجود ندارد.
به گفته رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، در حال حاضر بارورسازی ابرها در چهار منطقه کشور انجام میشود که شامل حوضه آبریز دریاچه ارومیه در شمالغرب، زاگرس مرکزی در غرب، البرز مرکزی در محدوده تهران و منطقه شمالشرق است. با ورود هر سامانه بارشی به این مناطق، عملیات متناسب با شرایط جوی اجرا میشود.
جوادیانزاده با تأکید بر ضرورت پرهیز از قضاوتهای شتابزده درباره میزان اثربخشی این فناوری گفت: پس از ثبت دادههای بارش، انجام کنترل کیفی و ارائه اطلاعات به مشاور مستقل، فرآیند ارزیابی آغاز میشود که حداقل سه و حداکثر شش ماه به طول میانجامد و ممکن است اعلام نتایج نهایی به سال آینده موکول شود.
وی خاطرنشان کرد: حتی پس از پایان ارزیابیها نیز نمیتوان میزان افزایش بارش ناشی از بارورسازی ابرها را با دقت کامل اعلام کرد، چرا که این محاسبات همواره با درصدی از خطا همراه است. در واقع، بارورسازی به معنای تولید یا خلق بارش نیست، بلکه در صورت وجود سامانه بارشی مناسب، موجب افزایش شدت و بهرهوری آن میشود.
رئیس این سازمان افزود: عملیات بارورسازی معمولاً تا نیمه اردیبهشت ادامه دارد و بر اساس نتایج پروژههای پیشین، در برخی مناطق کشور افزایش ۱۸ تا ۲۰ درصدی بارش ثبت شده است. همچنین مطابق اعلام سازمان جهانی هواشناسی، بارورسازی ابرها بهطور معمول میتواند بین ۵ تا ۱۵ درصد موجب افزایش بارش شود که نتایج بهدستآمده در ایران نیز در همین بازه و در برخی موارد حتی بالاتر بوده است.
بارورسازی؛ ابزاری مکمل در مدیریت منابع آب
جوادیانزاده با تأکید بر اینکه بارورسازی ابرها تنها یک ابزار مکمل در مدیریت منابع آب به شمار میرود، تصریح کرد: این فناوری بههیچوجه راهحلی مستقل برای رفع مشکل کمآبی نیست و تنها در کنار سایر روشهای مدیریتی میتواند نقش مؤثری ایفا کند. در حال حاضر نیز هیچ فناوری در دنیا قادر به ایجاد بارش بدون وجود سامانه بارشی نیست.
وی در پایان افزود: در صورتی که دمای هوا به زیر صفر برسد، افزایش بارش به صورت برف خواهد بود و در دماهای بالاتر، این افزایش به شکل باران خود را نشان میدهد.